Η κατάκτηση της Ανατολής από τον Αλέξανδρο: σχειάγραμμα του μαθήματος / ερωτήσεις - απαντήσεις

 

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ

1. Η άνοδος στον θρόνο και η προετοιμασία

֎     336 π.Χ.: Δολοφονία Φιλίππου Β΄ – Ο Αλέξανδρος γίνεται βασιλιάς σε ηλικία 20 ετών.

֎     Παιδεία: Μαθητής του Αριστοτέλη, αποκτά παιδεία βαθύτατα ελληνική (Πίνδαρος, Ηρόδοτος, Θουκυδίδης, Όμηρος).

֎     Στόχοι: 1. Συντριβή της περσικής δύναμης (σχέδιο του πατέρα του). 2. Διάδοση του ελληνικού πνεύματος σε όλο τον κόσμο.

֎     Πρώτες κινήσεις: Συγκαλεί το Συνέδριο της Κορίνθου, ονομάζεται «στρατηγός αυτοκράτορας» των Ελλήνων και ετοιμάζεται για την εκστρατεία.

2. Η πρώτη φάση της εκστρατείας (334 - 331 π.Χ.)

֎     Ξεκίνημα (334 π.Χ.): Αναχώρηση από την Πέλλα με 40.000 άνδρες.

֎     Μάχη στον Γρανικό ποταμό (334 π.Χ.): Πρώτη νίκη – Ο Αλέξανδρος γίνεται κύριος της Μικράς Ασίας.

֎     Μάχη στην Ισσό (333 π.Χ.): Δεύτερη νίκη – Ο Δαρείος Γ΄ υποχωρεί στα ενδότερα.

֎     Αίγυπτος: Κατάληψη Φοινίκης και είσοδος στην Αίγυπτο.

֎     Ίδρυση Αλεξάνδρειας (331 π.Χ.): Η πόλη που θα γίνει το σημαντικότερο κέντρο της Μεσογείου.

3. Η διάλυση του Περσικού κράτους

֎     Μάχη στα Γαυγάμηλα (331 π.Χ.): Η σφοδρότερη σύγκρουση. Ο περσικός στρατός συντρίβεται και το κράτος διαλύεται.

֎     Κατάληψη Μεγάλων Πόλεων: Βαβυλώνα, Σούσα, Περσέπολη, Εκβάτανα.

֎     Νέος Ρόλος: Μετά τη δολοφονία του Δαρείου, ο Αλέξανδρος προβάλλεται ως ο νόμιμος διάδοχος του Πέρση βασιλιά.

֎     Ανατολικές Επαρχίες: Σκληροί αγώνες σε Αρεία, Βακτρία και Δραγγιανή για την εδραίωση της κυριαρχίας.

4. Προς την Ινδία / το τέλος

֎     326 π.Χ.: Πορεία προς τον Ινδό ποταμό.

֎     Μάχη στον Υδάσπη (326 π.Χ.): Νίκη επί του Ινδού βασιλιά Πώρου.

֎     Ύφασης ποταμός: Ο στρατός, εξαντλημένος, αρνείται να συνεχίσει προς τον Γάγγη.

֎     Επιστροφή: Επιστροφή στα Σούσα (324 π.Χ.).

֎     Θάνατος: 323 π.Χ. στη Βαβυλώνα.

 

 

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1. Πότε και πώς έγινε βασιλιάς ο Αλέξανδρος; Έγινε βασιλιάς το 336 π.Χ. σε ηλικία 20 ετών, μετά τη δολοφονία του πατέρα του, Φιλίππου Β΄.

2. Ποια ήταν η παιδεία του Αλεξάνδρου; Ήταν μαθητής του Αριστοτέλη. Είχε βαθιά ελληνική παιδεία, διάβαζε Πίνδαρο, Ηρόδοτο, Θουκυδίδη και λάτρευε τον Όμηρο. Θεωρούσε ότι τα εφόδια που του έδωσε η φιλοσοφία (μεγαλοψυχία, σύνεση, ανδρεία) ήταν σημαντικότερα από τη στρατιωτική δύναμη.

3. Ποιες ήταν οι πρώτες ενέργειες του Αλεξάνδρου μόλις πήρε τον θρόνο; Συγκάλεσε το Συνέδριο της Κορίνθου, όπου ονομάστηκε «στρατηγός αυτοκράτορας» των Ελλήνων, τακτοποίησε τις πολιτικές εκκρεμότητες στην Ελλάδα και άρχισε να προετοιμάζει την εκστρατεία κατά της Περσίας.

4. Με τι δυνάμεις ξεκίνησε την εκστρατεία και ποιος ήταν ο βασιλιάς των Περσών; Ξεκίνησε το 334 π.Χ. από την Πέλλα με 40.000 άνδρες. Βασιλιάς της Περσίας ήταν ο Δαρείος Γ΄ ο Κοδομανός.

5. Ποιες ήταν οι μεγάλες μάχες που έδωσε ο Αλέξανδρος εναντίον των Περσών; * Γρανικός ποταμός (334 π.Χ.): Νίκη και κατάληψη της Μικράς Ασίας.

• Ισσός (333 π.Χ.): Νίκη επί του Δαρείου και κατάληψη της Φοινίκης.
• Γαυγάμηλα (331 π.Χ.): Η οριστική συντριβή των Περσών και κατάληψη των μεγάλων πόλεων (Βαβυλώνα, Σούσα κ.λπ.).

6. Τι γνωρίζετε για την ίδρυση της Αλεξάνδρειας στην Αίγυπτο; Ιδρύθηκε το 331 π.Χ. Ο Αλέξανδρος χάραξε ο ίδιος το σχέδιο της πόλης (αγορά, τείχη, ιερά ελληνικών θεών και της θεάς Ίσιδας). Η πόλη έγινε το σπουδαιότερο οικονομικό και πολιτισμικό κέντρο της Μεσογείου.

7. Τι συνέβη στην Ινδία; Το 326 π.Χ. ο Αλέξανδρος νίκησε τον βασιλιά Πώρο στον Υδάσπη ποταμό. Ήθελε να φτάσει μέχρι τον Γάγγη (το ανατολικότερο σύνορο της οικουμένης), αλλά ο στρατός του αρνήθηκε να τον ακολουθήσει λόγω των κακουχιών.

8. Πότε και πού πέθανε ο Μέγας Αλέξανδρος; Πέθανε το 323 π.Χ. στη Βαβυλώνα, έναν χρόνο μετά την επιστροφή του στα Σούσα.

9. Ποια ήταν η σημασία της εκστρατείας του; Ο Αλέξανδρος δημιούργησε μια αχανή αυτοκρατορία, διέδωσε τον ελληνικό πολιτισμό στην Ανατολή και ο ίδιος μυθοποιήθηκε ως μια από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της ιστορίας.