Η κρίση της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας και ο θεσμός της τετραρχίας: βίντεο με την εφαρμογή ΤΝ NotebookLM

 

Η ρωμαϊκή αυτοκρατορία σε κρίση & το σύστημα της τετραρχίας: σχεδιάγραμμα - ερωτήσεις & απαντήσεις

 Σχεδιάγραμμα

Α. Η Αρχή της Κρίσης

v  Χρόνος: Μετά τον Μάρκο Αυρήλιο (3ος αι. μ.Χ.).

v  Αιτίες:

Ø  Οικονομική κατάρρευση→το κράτος παραλύει.

Ø  Αδυναμία διαδοχής (ποιος θα γίνει αυτοκράτορας).

Ø  Παρέμβαση στρατού επαρχίας και φρουράς του αυτοκράτορα (Πραιτωριανών) στην πολιτική: επιβάλλουν τον υποψήφιο της προτίμησής τους κάθε φορά που τίθεται θέμα διαδοχής.

 

 

Β. Εξωτερικοί εχθροί

v Διασπούν τα οχυρωμένα σύνορα και εισβάλλουν στην αυτοκρατορία

 

 

Γ. Η Λύση του Διοκλητιανού: Τετραρχία

v  Το 284 μ.Χ. γίνεται αυτοκράτορας

v  Αρχικά, μοιράζεται την εξουσία με έμπιστο στρατιωτικό, τον Μαξιμίνο (τίτλος του αυγούστου)

v  293μ.Χ.: εκ νέου διαίρεση οδηγεί σε χωρισμό σε 4 τμήματα = Τετραρχία.

v  Τα πρόσωπα: 2 Αύγουστοι + 2 Καίσαρες.

v  Ο ρόλος του Διοκλητιανού: Καθοδηγητής της Τετραρχίας, έδρα στη Νικομήδεια της Βιθυνίας (Ανατολικό τμήμα: σιγά σιγά μεταβάλλεται σε ελληνικό: υπάρχουν περισσότεροι κάτοικοι / καλύτερη οικονομία / υπό την επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας)

v  Στόχος: Καλύτερη άμυνα των συνόρων και έλεγχος του κράτους.

 

 

 Ερωτήσεις - απαντήσεις

 

Τι συνέβη στο ρωμαϊκό κράτος τον 3ο αιώνα μ.Χ.;

Το κράτος πέρασε μια τεράστια κρίση μετά τον θάνατο του Μάρκου Αυρήλιου. Η οικονομία κατέρρευσε, ο στρατός της επαρχίας με τη φρουρά του αυτοκράτορα (Πραιτωριανοί) επέβαλλε με τη βία αυτοκράτορες και επικρατούσε πλήρης αναρχία.  Επιπλέον, εξωτερικοί εχθροί διασπούν τα οχυρωμένα σύνορα και εισβάλλουν στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία.

 

 

Τι ήταν η "Τετραρχία" και ποιος και πότε την ίδρυσε;

Την ίδρυσε ο Διοκλητιανός το 293 μ.Χ.  Ήταν ένα σύστημα σύμφωνα με το οποίο την αυτοκρατορία διοικούσαν τέσσερις άνθρωποι (2 Αύγουστοι και 2 Καίσαρες), ώστε να ελέγχεται καλύτερα η τεράστια έκταση του κράτους.

(σε πρώτο στάδιο μοιράστηκε την εξουσία με έναν έμπιστο στρατιωτικό του, τον Μαξιμίνο, που πήρε τον τίτλο του αυγούστου, αλλά στη συνέχεια προχώρησε και σε νέα διαίρεση της αυτοκρατορίας, η οποία τελικά χωρίστηκε στα τέσσερα)

 

 

Πού είχε την έδρα του ο Διοκλητιανός;

Είχε την έδρα του στη Νικομήδεια της Βιθυνίας (στην Ανατολή)

 

 

Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του ανατολικού μέρους της αυτοκρατορίας;

Κυριαρχούσε σε αυτό το ελληνικό στοιχείο και ο ελληνικός τρόπος ζωής. Ήταν, συγκεκριμένα,  με περισσότερους κατοίκους και καλύτερη οικονομία, ενώ άνηκε και στη σφαίρα επιρροής του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας. Έτσι, σιγά-σιγά, το δυναμικό ανατολικό τμήμα της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας μεταβάλλεται σε ελληνικό.

 

 

Τι απέγινε η Ρώμη κατά την περίοδο της Τετραρχίας;

Η Ρώμη παρέμεινε θεωρητικά η πρωτεύουσα, αλλά οι τέσσερις τετράρχες ζούσαν σε άλλες πόλεις.

 

 

Ελέγξτε τις γνώσεις σας με το κουίζ στον ακόλουθο σύνδεσμο:

https://revisely.com/quiz/MXMFb4  

 

 

 

 

Η ρωμαϊκή αυτοκρατορία σε κρίση - ο θεσμός της τετραρχίας (παρουσίαση με την εφαρμογή ΤΝ NotebookLM)

 

Η ρωμαϊκή αυτοκρατορία σε κρίση - ο θεσμός της τετραρχίας by mata

Σχεδιάγραμμα / ερωτήσεις - απαντήσεις (Ρωμαϊκή ειρήνη)

 

 Α. Η Ίδρυση της Αυτοκρατορίας (30 π.Χ.)

Ø  Ιδρυτής: Οκταβιανός Αύγουστος.

Ø  Ιδιότητες Οκταβιανού:

ü  Αυτοκράτορας & Αύγουστος.

ü  Αρχηγός στρατού.

ü  Νομοθέτης & Δικαστής.

ü  Ποντίφικας (Θρησκεία).

Ø  Διατήρησε τους τύπους (Σύγκλητος, Εκκλησίες) αλλά χωρίς πραγματική δύναμη.

 

 

Β. Η εξάπλωση και η διοίκηση

Ø  Όρια: Από Αγγλία (Βορράς) έως Αίγυπτο (Νότος).

Ø  Σημαντικός Αυτοκράτορας: Τραϊανός (κατάκτηση Δακίας).

Ø  Οργάνωση:

ü  Κυβερνήτες στις επαρχίες (διορισμένοι από τον Αυτοκράτορα).

ü  Διοικητική μηχανή  με υπαλλήλους.

 

 

Γ. Στρατός και ασφάλεια

Ø  Δύναμη: 400.000 μισθοφόροι.

Ø  Δομή: 30 λεγεώνες.

Ø  Σκοπός: Φύλαξη συνόρων και εσωτερική τάξη-ασφάλεια.

 

 

Δ. Η εποχή της ευημερίας (2ος αι. μ.Χ.)

Ø  Ρωμαϊκή Ειρήνη (Pax Romana): Τέλος στους εμφύλιους και τοπικούς πολέμους.

Ø  Οικονομική ανάπτυξη:

ü  Έργα υποδομής: Λιμάνια, λιθόστρωτοι δρόμοι.

ü  Εμπόριο: Κάθε επαρχία ειδικεύεται σε κάτι (π.χ. ναυπηγική, γεωργία, υφάσματα, σιτηρά).

Ø  Κοινωνία:

ü  Ελευθερία κίνησης ανθρώπων και ιδεών.

ü  Αυτονομία πόλεων

ü  Δικαίωμα του Ρωμαίου πολίτη σε περισσότερους ανθρώπους.

ü  Συγκρητισμός: Ανακάτεμα πολιτισμών και θρησκειών.

ü  Αποτέλεσμα: Σπάνιες εξεγέρσεις.

 

 

 

Ερωτήσεις & απαντήσεις

 

Ποιος ίδρυσε την Αυτοκρατορία και πώς κυβερνούσε;

Την ίδρυσε ο Οκταβιανός το 30 π.Χ. Ήταν ο απόλυτος άρχοντας γιατί είχε όλα τα σημαντικά αξιώματα: ήταν αρχηγός του στρατού, νομοθετούσε, δίκαζε και ήλεγχε τη θρησκεία ως αρχιερέας (ποντίφικας).

 

Ποιον τίτλο του έδωσαν:

Ονομάστηκε «Αύγουστος» (=σεβαστός)

 

Κατάργησε ο Οκταβιανός τη δημοκρατία αμέσως;

Όχι επίσημα. Άφησε τη Σύγκλητο και τις εκκλησίες να υπάρχουν για να μην φαίνεται ως τύραννος, αλλά τους αφαίρεσε την πραγματική δύναμη. Επίσης, απέφευγε τον τίτλο "βασιλιάς".

 

Ποια ήταν η έκταση της αυτοκρατορίας τον 2ο αιώνα μ.Χ.;

Ήταν τεράστια! Εκτεινόταν γύρω από όλη τη Μεσόγειο. Από την Αγγλία στα βόρεια μέχρι την Άνω Αίγυπτο στα νότια. Ο αυτοκράτορας Τραϊανός πρόσθεσε τη Δακία και περιοχές στην Ανατολή.

 

Πώς διοικούνταν οι επαρχίες (οι περιοχές έξω από τη Ρώμη);

Ο αυτοκράτορας διόριζε κυβερνήτες για κάθε επαρχία. Αυτοί είχαν τη βοήθεια πολλών κρατικών υπαλλήλων. Οι κυβερνήτες ελέγχονταν αυστηρά από τον αυτοκράτορα για να μην αδικούν τους πολίτες.

 

Πόσος ήταν ο στρατός και ποιος ήταν ο ρόλος του;

 Ο στρατός είχε 400.000 μισθοφόρους και 30 λεγεώνες. Ήταν τοποθετημένος στα σύνορα για να σταματά τις επιδρομές εχθρών, αλλά φρόντιζε και για την ησυχία στο εσωτερικό του κράτους.

 

Τι ήταν η "Ρωμαϊκή Ειρήνη" και γιατί ήταν σημαντική;

Ήταν η περίοδος (κυρίως τον 2ο αι. μ.Χ.) κατά την οποία δεν υπήρχαν πόλεμοι μέσα στην αυτοκρατορία. Επιπλέον, οι κυβερνήτες των επαρχιών ελέγχονταν από τον αυτοκράτορα, ώστε να μην αδικούν Αυτό επέτρεψε στους λαούς να ζουν ειρηνικά, να μην κάνουν επαναστάσεις, αλλά να αφοσιωθούν στις εργασίες τους (βλέπε και την ανάπτυξη του εμπορίου και της οικονομίας) και να νιώθουν ότι οι Ρωμαίοι σέβονται την προσωπικότητά τους. Πολλοί μάλιστα κάτοικοι στις επαρχίες έγιναν Ρωμαίοι πολίτες.

 

Πώς βοήθησε η Ρώμη την οικονομία και το εμπόριο;

 Έφτιαξε μεγάλα λιμάνια και πολύ καλούς πέτρινους δρόμους. Έτσι, τα προϊόντα μεταφέρονταν εύκολα και κάθε περιοχή μπορούσε να παράγει αυτό που ήξερε καλύτερα (π.χ. μέταλλα, πλοία, υφάσματα, σιτηρά).

 

Τι σημαίνει ο όρος "συγκρητισμός" στο κείμενο;

Σημαίνει το "ανακάτεμα" των πολιτισμών. Επειδή οι άνθρωποι ταξίδευαν ελεύθερα, οι ιδέες, οι θρησκείες και οι συνήθειες των διαφορετικών λαών ενώθηκαν και επηρέασαν η μία την άλλη.