Η ρωμαϊκή αυτοκρατορία σε κρίση & το σύστημα της τετραρχίας: σχεδιάγραμμα - ερωτήσεις & απαντήσεις

 Σχεδιάγραμμα

Α. Η Αρχή της Κρίσης

v  Χρόνος: Μετά τον Μάρκο Αυρήλιο (3ος αι. μ.Χ.).

v  Αιτίες:

Ø  Οικονομική κατάρρευση→το κράτος παραλύει.

Ø  Αδυναμία διαδοχής (ποιος θα γίνει αυτοκράτορας).

Ø  Παρέμβαση στρατού επαρχίας και φρουράς του αυτοκράτορα (Πραιτωριανών) στην πολιτική: επιβάλλουν τον υποψήφιο της προτίμησής τους κάθε φορά που τίθεται θέμα διαδοχής.

 

 

Β. Εξωτερικοί εχθροί

v Διασπούν τα οχυρωμένα σύνορα και εισβάλλουν στην αυτοκρατορία

 

 

Γ. Η Λύση του Διοκλητιανού: Τετραρχία

v  Το 284 μ.Χ. γίνεται αυτοκράτορας

v  Αρχικά, μοιράζεται την εξουσία με έμπιστο στρατιωτικό, τον Μαξιμίνο (τίτλος του αυγούστου)

v  293μ.Χ.: εκ νέου διαίρεση οδηγεί σε χωρισμό σε 4 τμήματα = Τετραρχία.

v  Τα πρόσωπα: 2 Αύγουστοι + 2 Καίσαρες.

v  Ο ρόλος του Διοκλητιανού: Καθοδηγητής της Τετραρχίας, έδρα στη Νικομήδεια της Βιθυνίας (Ανατολικό τμήμα: σιγά σιγά μεταβάλλεται σε ελληνικό: υπάρχουν περισσότεροι κάτοικοι / καλύτερη οικονομία / υπό την επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας)

v  Στόχος: Καλύτερη άμυνα των συνόρων και έλεγχος του κράτους.

 

 

 Ερωτήσεις - απαντήσεις

 

Τι συνέβη στο ρωμαϊκό κράτος τον 3ο αιώνα μ.Χ.;

Το κράτος πέρασε μια τεράστια κρίση μετά τον θάνατο του Μάρκου Αυρήλιου. Η οικονομία κατέρρευσε, ο στρατός της επαρχίας με τη φρουρά του αυτοκράτορα (Πραιτωριανοί) επέβαλλε με τη βία αυτοκράτορες και επικρατούσε πλήρης αναρχία.  Επιπλέον, εξωτερικοί εχθροί διασπούν τα οχυρωμένα σύνορα και εισβάλλουν στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία.

 

 

Τι ήταν η "Τετραρχία" και ποιος και πότε την ίδρυσε;

Την ίδρυσε ο Διοκλητιανός το 293 μ.Χ.  Ήταν ένα σύστημα σύμφωνα με το οποίο την αυτοκρατορία διοικούσαν τέσσερις άνθρωποι (2 Αύγουστοι και 2 Καίσαρες), ώστε να ελέγχεται καλύτερα η τεράστια έκταση του κράτους.

(σε πρώτο στάδιο μοιράστηκε την εξουσία με έναν έμπιστο στρατιωτικό του, τον Μαξιμίνο, που πήρε τον τίτλο του αυγούστου, αλλά στη συνέχεια προχώρησε και σε νέα διαίρεση της αυτοκρατορίας, η οποία τελικά χωρίστηκε στα τέσσερα)

 

 

Πού είχε την έδρα του ο Διοκλητιανός;

Είχε την έδρα του στη Νικομήδεια της Βιθυνίας (στην Ανατολή)

 

 

Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του ανατολικού μέρους της αυτοκρατορίας;

Κυριαρχούσε σε αυτό το ελληνικό στοιχείο και ο ελληνικός τρόπος ζωής. Ήταν, συγκεκριμένα,  με περισσότερους κατοίκους και καλύτερη οικονομία, ενώ άνηκε και στη σφαίρα επιρροής του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας. Έτσι, σιγά-σιγά, το δυναμικό ανατολικό τμήμα της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας μεταβάλλεται σε ελληνικό.

 

 

Τι απέγινε η Ρώμη κατά την περίοδο της Τετραρχίας;

Η Ρώμη παρέμεινε θεωρητικά η πρωτεύουσα, αλλά οι τέσσερις τετράρχες ζούσαν σε άλλες πόλεις.