Σχεδιάγραμμα: Τα Αίτια, οι Αφορμές και ο Αρχιδάμειος Πόλεμος (431-421 π.Χ.)

 

1.     Τα Αίτια του Πολέμου

Ø  Οικονομικός Ανταγωνισμός: Η Αθήνα στρέφεται προς τη Δύση (Ιόνιο, Αδριατική), γεγονός που απειλεί τα συμφέροντα της Κορίνθου, συμμάχου της Σπάρτης.

Ø  Πολιτειακές Διαφορές: Η σύγκρουση δύο κόσμων, δύο διαφορετικών νοοτροπιών: η δημοκρατική και ανοιχτή Αθήνα απέναντι στην αριστοκρατική και κλειστή Σπάρτη.

Ø  Καχυποψία: Η Σπάρτη έβλεπε με φόβο τη συνεχή αύξηση της δύναμης της Αθήνας.

 

2.     Οι Αφορμές

Ø  Επίδαμνος: Ανάμειξη των Αθηναίων στη διαμάχη Κέρκυρας και Κορίνθου.

Ø  Ποτίδαια: Οι Κορίνθιοι ωθούν την πόλη σε αποστασία από την αθηναϊκή συμμαχία (432π.Χ.)

Ø  Κατά Μεγαρέων Ψήφισμα: Ο Περικλής απαγορεύει στους Μεγαρείς το εμπόριο στα λιμάνια της συμμαχίας.

 

(πατήστε πάνω στην εικόνα, για να τη δείτε σε καλύτερη ανάλυση) 

 

֎     Κήρυξη Πολέμου: Σε συνέδριο στη Σπάρτη, Κορίνθιοι και Μεγαρείς, με τη συμπαράταξη και της φιλοπόλεμης σπαρτιατικής μερίδας, ισχυρίζονται ότι ο πόλεμος είναι η μόνη λύση. Επικρατούν οι φιλοπόλεμοι και οι εχθροπραξίες αρχίζουν το 431π.Χ.

 

1.     Οι 3 φάσεις του πολέμου

v α) Αρχιδάμειος πόλεμος (431-421 π.Χ.)

v β) Σικελική εκστρατεία (415-413 π.Χ.)

v γ) Δεκελεικός πόλεμος (413-411 π.Χ.).

 

2.     Ο Αρχιδάμειος Πόλεμος (431-421 π.Χ.)

ü  Έναρξη του πολέμου, 431π.Χ.: Οι Θηβαίοι εισβάλλουν στην Πλάταια, παραδοσιακή φίλη της Αθήνας     →  Ο βασιλιάς Αρχίδαμος εισβάλλει στην Αττική και λεηλατεί την ύπαιθρο  → Οι κάτοικοι καταφεύγουν μέσα στα τείχη.

ü  Ο λοιμός (430 π.Χ.): Μια μολυσματική ασθένεια εξοντώνει τον πληθυσμό και τον ίδιο τον Περικλή (429π.Χ.). → απώλεια ηθικού & πολιτική κρίση: εμφάνιση δημαγωγών, που δεν έχουν το κύρος του Περικλή.

ü  Η Σπάρτη πιέζει με επιδρομές → Η Αθήνα πιέζει οικονομικά τους συμμάχους της → οι σύμμαχοί κάνουν εξεγέρσεις με τη Λέσβο να πρωταγωνιστεί (428 π.Χ.) → Η εξέγερση καταπνίγεται με αγριότητα από τους Αθηναίους.

ü  Κατάληψη του νησιού της Σφακτηρίας (απέναντι από την Πύλο) & αιχμαλωσία πολλών Σπαρτιατών (425 π.Χ.,): Σημαντική επιτυχία των Αθηναίων  → Η Σπάρτη ζητά ειρήνη, για να πετύχει την απελευθέρωση των αιχμαλώτων → Η Αθήνα αρνείται την πρόταση ειρήνης

ü  Ο πόλεμος μεταφέρεται στη Μακεδονία: Ο Σπαρτιάτης στρατηγός Βρασίδας, με ένα εκστρατευτικό σώμα, φθάνει στη Χαλκιδική και καταλαμβάνει την Αμφίπολη → Οι Αθηναίοι αντιδρούν, στέλνουν στρατό στη Χαλκιδική με αρχηγό τον δημαγωγό Κλέωνα →Σε αμφίρροπη μάχη κοντά στην Αμφίπολη φονεύονται και οι δύο στρατηγοί, Βρασίδας και Κλέων (422 π.Χ.)

ü  Νικίειος Ειρήνη (421 π.Χ.): Μετά τον θάνατο του Βρασίδα και του Κλέωνα στην Αμφίπολη, υπογράφεται ειρήνη για 50 χρόνια με πρωταγωνιστή τον αρχηγό του αριστοκρατικού κόμματος στην Αθήνα, Νικία

 

(πατήστε πάνω στην εικόνα, για να τη δείτε σε καλύτερη ανάλυση)