Η επικράτηση των Ελλήνων έναντι των Περσών στις συγκρούσεις του 5ου αιώνα π.Χ. είχε βαθιές και καθοριστικές συνέπειες σε πολιτικό, ψυχολογικό και πολιτιστικό επίπεδο, σηματοδοτώντας το τέλος της Αρχαϊκής Εποχής (800-479 π.Χ.).
Οι κύριες συνέπειες ήταν:
1. Ματαίωση της Περσικής Επέκτασης
- Οι επικές συγκρούσεις ματαίωσαν την επεκτατική πολιτική των Περσών.
- Η μεγάλη σύγκρουση μεταξύ Ελλήνων και Περσών έλαβε τέλος μετά τις ολοκληρωτικές νίκες στις Πλαταιές και τη Μυκάλη το 479 π.Χ..
2. Πολιτική και γεωγραφική απελευθέρωση
- Πολλές ελληνικές πόλεις της Μικράς Ασίας ανέκτησαν την ελευθερία τους.
- Συγκεκριμένα, μετά τη ναυμαχία της Μυκάλης (479 π.Χ.), άρχισε η ανοικοδόμηση της Μιλήτου, με αφετηρία το ιερό του Απόλλωνα και τον ναό της Αθηνάς, ενώ η ναυμαχία της Μυκάλης αποτέλεσε το πρώτο ισχυρό χτύπημα στην περσική κυριαρχία πάνω στις ελληνικές πόλεις της Μικράς Ασίας: με τη νίκη στη Μυκάλη ξεκίνησε ένας δεύτερος κύκλος επιχειρήσεων με επικεφαλής τους Αθηναίους και στόχο την απελευθέρωση-προστασία των Ελλήνων της Μικράς Ασίας και της Θράκης, ο οποίος είχε αίσιο τέλος με την ειρήνη του Καλλία (449 π.Χ.).
3. Ψυχολογική ανάταση και νέα Εποχή
- Οι νίκες των Ελλήνων τόνωσαν την αυτοπεποίθησή τους.
- Ένας άνεμος δημιουργίας έπνευσε και μια νέα περίοδος ανέτειλε.
- Οι Έλληνες αφοσιώθηκαν σε έργα ειρήνης και προόδου, τα οποία προκαλούν θαυμασμό έως σήμερα.
- Οι Αθηναίοι, ως σύμβολο της επικράτησης, έκοψαν νόμισμα μετά τους Περσικούς πολέμους, όπου πάνω στην περικεφαλαία της Αθηνάς απεικονίζεται κλαδί ελιάς, σύμβολο της νίκης.
Η επικράτηση των Ελλήνων επί της περσικής αυτοκρατορίας ήταν τόσο σημαντική, ώστε οι νίκες του Μαραθώνα, της Σαλαμίνας, των Πλαταιών και της Μυκάλης θεωρήθηκαν ως η αρχή μίας νέας ιστορικής περιόδου.
Πηγή
Η σημασία της ελληνικής νίκης
«Η παγκόσμια σημασία της ελληνικής κατά των Περσών νίκης είναι ολοφάνερη. Αποκρούοντας οι Έλληνες τη θύελλα που ήλθε από την Ανατολή έδωσαν στην πολιτική και πολιτιστική ζωή της Δύσεως σκοπό και κατεύθυνση για ένα ολόκληρο αιώνα. Με τον νικηφόρο αγώνα τους για την Ελευθερία γεννιέται η Ευρώπη σαν ιδέα και σαν πραγματικότης. Τα αγαθά, για τα οποία έδωσε τότε την ζωή του ο Ελληνισμός, είναι ακόμη και σήμερα οι υπέρτατες αξίες για την κοινωνία της ευρωπαϊκής ανθρωπότητoς. Το γεγονός ότι ο ελληνικός πολιτισμός κατόρθωσε να βρει, με πλήρη εσωτερική και εξωτερική ελευθερία, τον δρόμο του προς τα ύψιστα εκείνα επιτεύγματα, τα οποία η Ευρώπη παρέλαβε και θαυμάζει σαν ανυπέρβλητα, σαν κλασσικά πρότυπα στην εικαστική τέχνη, στη δραματουργία, στη φιλοσοφία και στην ιστοριογραφία, οφείλεται στους προμάχους της Σαλαμίνος και των Πλαταιών, στον Θεμιστοκλή και όχι λιγότερο στον Παυσανία. Οι Έλληνες δεν υπερασπίστηκαν μόνο την πολιτική ελευθερία, αλλά και την πνευματική αυτονομία του ανθρώπου, και αν εμείς σήμερα μπορούμε να λεγόμαστε άνθρωποι ελεύθεροι, άνθρωποι που έχουμε το δικαίωμα να σκεφτόμαστε, το χρωστάμε σ' εκείνους, που δημιούργησαν τις προϋποθέσεις γι' αυτό.
Συγκρινόμενη η Ελλάς με το απέραντο μέγεθος της περσικής κοσμοκρατορίας εμφανίζεται σαν μια χώρα δεύτερης ή τρίτης τάξεως, η οποία, καθώς ήταν κατακομματιασμένη σε αναρίθμητα κρατίδια, κάθε άλλο παρά προορισμένη φαινόταν για έναν πραγματικά κοσμοϊστορικό ρόλο. Το παράδειγμα του αγώνoς για την ελευθερία λοιπόν αποδεικνύει ότι η ιστορία του ανθρωπίνου πνεύματος δεν εξαρτάται από γεωγραφικούς και πολιτικούς παράγοντες, γιατί στηρίζεται κυρίως στη δυναμικότητα της δημιουργικής προσωπικότητας, όχι στον συλλογικό παράγοντα του πλήθος, το οποίο είναι απαραίτητο στον πολιτικό για την πραγματοποίηση των σχεδίων του. Είναι άραγε σύμπτωση το ότι το περσικό κράτος, αν εξαιρέσει κανείς τους ηγεμόνες του, που απαθανάτιζαν τις πράξεις τους όπως οι Ασσύριοι βασιλείς πάνω σε μνημειώδεις επιγραφές, δεν έχει να μας επιδείξει ούτε ένα ξεχωριστό άτομο, του οποίου η δράση να έχει αφήσει τη σφραγίδα της σε οποιονδήποτε τομέα του ανθρωπίνου πνεύματος. Παρά τις αναμφισβήτητες ικανότητές τους οι Πέρσες κατεπνίγησαν γρήγορα από το αγκάλιασμα της Ανατολής, το τέλος του πολιτισμού τους ήρθε με την ισοπέδωση της προσωπικότητας, όχι με την έξαρση της ατομικότητας όπως στην Ελλάδα. Αντίθετα τούτη εξακολούθησε να δίνει στην Περσία επί αιώνες καινούριες δυνάμεις και νέα ζωή με τους καλλιτέχνες, τους γιατρούς και τους σοφούς που της έστελνε· σαν αντίδωρο δεν πήρε σχεδόν τίποτε ή ίσως ελάχιστα πράγματα, κυρίως δε ορισμένα υλικά στοιχεία. Ενώ το ελληνικό πνεύμα έγινε αληθινά το προζύμι ενός ολόκληρου κόσμου, της Δύσης και της Ανατολής.»
Χ. Μπένγκτσον, Ιστορία της αρχαίας Ελλάδος, μετ. Α. Γαβρίλη, Εκδ. Μέλισσα, Αθήνα 1991, σ. 168.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου