Σχεδιάγραμμα / ερωτήσεις-απαντήσεις: Μόρφωση, εργασία και γιορτές κατά τον χρυσό αιώνα της Αθήνας

 

Πατήστε πάνω στην εικόνα, για να τη δείτε πιο καθαρά

Σχεδιάγραμμα

Α. Η Εκπαίδευση:

֎     Στόχος: ισόρροπη ανάπτυξη σώματος και πνεύματος («καλοκαγαθία») / καλού γούστου, ευπρέπειας, κοινωνικότητας και οξυδερκούς πολιτικής σκέψης

֎     Οι Δάσκαλοι: Γραμματιστής (ανάγνωση, γραφή, Όμηρος), Κιθαριστής (μουσική), Παιδοτρίβης (γυμναστική).

Παιδαγωγός: μορφωμένος δούλος που συνόδευε το αγόρι στο σχολείο και το βοηθούσε στη μελέτη στο σπίτι

֎     Σοφιστές: Μορφωμένοι από όλα τα μέρη της Ελλάδας και από αποικίες που δίδασκαν ρητορική (σωστή έκφραση & ικανότητα πειθούς) στους πλούσιους νέους έναντι αμοιβής.

v Αθήνα = Ελλάδος παίδευσις (Θουκυδίδης): Πνευματικό και καλλιτεχνικό κέντρο του ελληνισμού

 

Β. Εργασία και Οικονομία:

֎     Γεωργία: αγρότες = η πλειοψηφία του λαού. Καλλιεργούσαν τη μικρή κτηματική τους περιουσία με τη βοήθεια δούλων.

֎     Κτηνοτροφία: περιορισμένη

֎     Τεχνίτες: πολυάριθμοι, ζουν κυρίως στην πόλη, εργάζονταν σε μικρά εργαστήρια, ανοιχτά προς το μέρος του δρόμου, συγκεντρωμένα σε γειτονιές ανά επάγγελμα (π.χ. αγγειοπλάστες στον Κεραμεικό).

֎     Εμπόριο: μεγάλη ανάπτυξη. Εισαγωγή τροφίμων (για συντήρηση κατοίκων) & πρώτων υλών (για εργασίες βιοτεχνίας) και εξαγωγή αγγείων, όπλων υφασμάτων, κατεργασμένων δερμάτων, επίπλων.  Ισχυροποιούνται οι μέτοικοι.

 

Γ. Διανόηση

֎    καλλιτέχνες (καλλιτεχνικά δημιουργήματα)

֎    διανοούμενοι (φιλοσοφικές θεωρίες)

֎    πολιτικοί (ριζοσπαστικές πολιτικές κινήσεις)

 

Δ. Οι Γιορτές (παναθηναϊκές, κρατικές / ιδιωτικές, λιτές):

֎     Παναθήναια: Κάθε 4 χρόνια για την Αθηνά. Η πιο λαμπρή γιορτή.

֎     Μεγάλα (ή εν άστει) Διονύσια & Ανθεστήρια: προς τιμήν του Διονύσου.

֎     Ελευσίνια: αρχές Οκτωβρίου, προς τιμήν της Δήμητρας και της Περσεφόνης (πομπή προσκυνητών από Αθήνα ως ιερό Δήμητρας στην Ελευσίνα , τέλεση Ελευσίνιων Μυστηρίων).

 

Ερωτήσεις-απαντήσεις 

Ποιος ήταν ο στόχος της αθηναϊκής εκπαίδευσης;	Η αρμονική ανάπτυξη σώματος και πνεύματος, η ευπρέπεια, το καλό γούστο, κοινωνικότητα και η πολιτική σκέψη.
Ποιοι ήταν οι τρεις βασικοί δάσκαλοι των παιδιών;	Ο γραμματιστής (γραφή, ανάγνωση, Όμηρος), ο κιθαριστής (μουσική) και ο παιδοτρίβης (γυμναστική).
Ποιος ήταν ο ρόλος του παιδαγωγού;	Ήταν ένας μορφωμένος δούλος που βοηθούσε το παιδί στη μελέτη στο σπίτι και το συνόδευε στο σχολείο.
Τι ήταν και τι πρόσφεραν οι Σοφιστές στους νέους;	Μορφωμένοι από όλα τα μέρη της Ελλάδας και από αποικίες που δίδασκαν στους εφήβους τη ρητορική τέχνη (πώς να εκφράζονται σωστά και να πείθουν με τον λόγο τους) έναντι υψηλής αμοιβής.
Γιατί η Αθήνα ονομαζόταν «Ελλάδος παίδευσις»;		Γιατί ήταν το πνευματικό και καλλιτεχνικό κέντρο όλου του ελληνισμού, προσφέροντας γνώσεις και ερεθίσματα σε όλους.
Ποιες ήταν οι κύριες επαγγελματικές ασχολίες;	-Οι περισσότεροι ήταν αγρότες, που καλλιεργούσαν τη μικρή κτηματική τους περιουσία με τη βοήθεια δούλων. -Η κτηνοτροφία ήταν περιορισμένη. -Υπήρχαν επίσης πολλοί τεχνίτες:  ζουν κυρίως στην πόλη. Εργάζονται σε μικρά εργαστήρια, ανοιχτά προς το μέρος του δρόμου, ώστε οι μελλοντικοί πελάτες τους να παρακολουθούν την εργασία τους. Τα εργαστήρια και τα μαγαζιά είναι συγκεντρωμένα σε μία συγκεκριμένη περιοχή, ανάλογα με το είδος που κατασκευάζουν ή πουλούν. (π.χ. αγγειοπλάστες στον Κεραμεικό) -Έμποροι:  η αύξηση του πληθυσμού συντελεί στη ραγδαία αύξηση του εμπορίου. Εισάγονται τρόφιμα για τη συντήρηση των κατοίκων, αλλά και πρώτες ύλες, όπως δέρματα, ξυλεία και μέταλλα, για τις εργασίες των βιοτεχνιών. Τα προϊόντα των αθηναϊκών εργαστηρίων, όπως υφάσματα, όπλα, κατεργασμένα δέρματα, αγγεία και έπιπλα, εξάγονταν σε ολόκληρη τη Μεσόγειο.
Ποια ομάδα απέκτησε ισχύ μέσω του εμπορίου;	Οι μέτοικοι, οι οποίοι με τον πλούτο που συγκέντρωσαν άρχισαν να επηρεάζουν τις τύχες της πόλης.
Ποιοι αποτελούσαν τη διανόηση της Αθήνας;	Μια ιδιαίτερη ομάδα, όχι και τόσο ολιγομελής, οι καλλιτέχνες (με τα καλλιτεχνικά τους δημιουργήματα), οι διανοούμενοι (με τις υψιπετείς φιλοσοφικές θεωρίες τους)  και οι πολιτικοί (με τις ριζοσπαστικές πολιτικές τους κινήσεις)
Τι γνωρίζετε για τα Παναθήναια;	Η λαμπρότερη γιορτή προς τιμήν της Αθηνάς (κάθε 4 χρόνια), όπου επιδεικνυόταν η δύναμη της πόλης.
Ποιες άλλες γιορτές ήταν σημαντικές;	Τα Μεγάλα ή εν άστει Διονύσια και τα Ανθεστήρια (προς τιμήν του Διονύσου) και τα Ελευσίνια (προς τιμήν της Δήμητρας και της Περσεφόνης, αρχές Οκτωβρίου). Στα Ανθεστήρια οι Αθηναίοι δοκίμαζαν το νέο κρασί μέσα σε ατμόσφαιρα γενικής χαράς. Στα Ελευσίνια πομπή με προσκυνητές ξεκινούσε από την Αθήνα και κατέληγε στο ιερό της Δήμητρας στην Ελευσίνα. Εκεί τελούνταν τα Ελευσίνια μυστήρια.